Vai trò và tác động của tăng trưởng kinh tế đến môi trường
27/09/2017
Tăng trưởng kinh tế thể hiện bằng sự tăng lên về số lượng, chất lượng hàng hóa, dịch vụ và các yếu tố sản xuất ra nó. Tăng trưởng kinh tế tạo điều kiện giải quyết công ăn việc làm, giảm thất nghiệp, giúp cho thu nhập của người dân tăng lên. Bên cạnh đó, tăng trưởng góp phần giúp cho phúc lợi xã hội và chất lượng cuộc sống của cộng đồng được cải thiện như: kéo dài tuổi thọ giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng và tử vong ở trẻ em giúp cho giáo dục, y tế, văn hóa... phát triển.

 

Tăng trưởng kinh tế là tiền đề giảm bớt tình trạng đói nghèo; củng cố an ninh quốc phòng, chế độ chính trị; tăng uy tín, vai trò quản lý của nhà nước đối với xã hội và có ý nghĩa quyết định đối với mọi quốc gia trên con đường khắc phục sự lạc hậu, hướng tới giàu có, thịnh vượng. Đối với các nước chậm phát triển như nước ta, tăng trưởng kinh tế còn là điều kiện tiên quyết để khắc phục sự tụt hậu xa hơn về kinh tế so với các nước đang phát triển trên thế giới.

 

Như vậy, tăng trưởng kinh tế nhanh là mục tiêu thường xuyên của các quốc gia nói chung và của tỉnh thành nói riêng, nhưng sẽ là không đúng nếu theo đuổi tăng trưởng kinh tế bằng mọi giá. Vì vậy, đòi hỏi mỗi quốc gia, mỗi tỉnh thành trong từng thời kỳ phải tìm ra những biện pháp tích cực để đạt được sự tăng trưởng hợp lý và bền vững. Tăng trưởng kinh tế bền vững là tăng trưởng kinh tế đạt mức tương đối cao, ổn định trong thời gian tương đối dài (ít nhất từ 20 - 30 năm) và giải quyết tốt vấn đề tiến bộ xã hội gắn với bảo vệ môi trường sinh thái.

 

Đồng Nai thuộc khu vực trung tâm của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, cửa ngõ phía Đông của thành phố Hồ Chí Minh, khá thuận lợi về khí hậu, đất đai, giao thông… Hiện nay, Đồng Nai là nơi thu hút nhiều nguồn vốn đầu tư nước ngoài, có nhiều khu công nghiệp phát triển. Tốc độ tăng trưởng kinh tế của tỉnh trong 05 năm giai đoạn 2011-2015 đạt ở mức cao (bình quân trên 12%), đời sống của người dân từng bước được cải thiện về mọi mặt, tình hình an ninh - chính trị được ổn định.

 

Trong những năm qua, kinh tế của tỉnh đã chuyển sang nền kinh tế phát triển đa ngành, đa lĩnh vực với cơ cấu chủ lực là ngành công nghiệp, xây dựng và dịch vụ.

 

Sự hiện diện nhiều khu công nghiệp và các loại hình dịch vụ đi kèm đã góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa, tạo động lực phát triển kinh tế cũng như tạo công ăn việc làm. Đồng thời cũng tạo nên sức ép đối với môi trường và là thách thức đối với quá trình phát triển bền vững của tỉnh.

 

Nhận thức tầm quan trọng của nhiệm vụ bảo vệ môi trường trong phát triển kinh tế, để phát triển bền vững thì phát triển kinh tế phải đi đôi với bảo vệ môi trường. Vì vậy, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã chỉ đạo các cấp ủy đảng, chính quyền, đoàn thể trong tỉnh gắn việc thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội với triển khai thực hiện đề án bảo vệ môi trường theo Nghị quyết số 125/2008/NQ-HĐND ngày 05/12/2008 của HĐND tỉnh Đồng Nai về việc thông qua Đề án bảo vệ môi trường trên địa bàn tỉnh đến năm 2010 và định hướng đến năm 2020. Trong đó huy động và tập trung các nguồn lực tham gia đầu tư vào lĩnh vực xử lý chất thải rắn nhằm nâng cao hiệu quả quản lý chất thải rắn, cải thiện chất lượng môi trường, đảm bảo sức khỏe cộng đồng và góp phần vào sự nghiệp phát triển bền vững của tỉnh; theo dõi chặt chẽ diễn biến chất lượng môi trường để có giải pháp ngăn chặn ô nhiễm, khắc phục suy thoái, phục hồi và nâng cao chất lượng môi trường; Tuyên truyền, giáo dục pháp luật nâng cao nhận thức và trách nhiệm bảo vệ môi trường; Bảo vệ và khai thác hợp lý, bền vững các nguồn tài nguyên thiên nhiên; Bảo tồn đa dạng và an toàn sinh học. Quy hoạch về bảo vệ môi trường được chú trọng, nhất là quy hoạch hệ thống bãi chôn lấp chất thải sinh hoạt và quy hoạch khu xử lý chất thải công nghiệp. Việc tuyên truyền, giáo dục pháp luật về môi trường bước đầu đã tạo nên những chuyển biến về nhận thức của các cấp, các ngành và nhân dân. Trong thời gian qua, đã hình thành được hệ thống tổ chức làm công tác bảo vệ môi trường bảo vệ môi trường từ tỉnh đến cơ sở, tăng cường năng lực quan trắc môi trường, tạo nên những bước tiến mới trong hoạt động bảo vệ môi trường trên địa bàn tỉnh.

 

Những tiến bộ của công tác quản lý môi trường đã góp phần hạn chế được mức gia tăng ô nhiễm và suy thoái môi trường, từng bước cải thiện chất lượng môi trường. Qua kết quả quan trắc chất lượng môi trường từ năm 2011 đến năm 2015 cho thấy chất lượng các thành phần môi trường nhưđất, nước, không khí trên địa bàn tỉnh tương đối ổn định và từng bước được cải thiện.

 

Hồ Hữu Trung